Ngày 11/4/2018, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã có Công văn số 1424/STNMT-CCBHĐ về việc rà soát, kiến nghị, đề xuất hoàn thiện pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo. Theo đó, những khó khăn trong việc triển khai thực hiện pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa như sau:
- Sự chồng chéo giữa các quy định của các Luật Đất đai, Luật Bảo vệ Môi trường (BVMT), Luật Biển và Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo nên việc kiểm soát ô nhiễm môi trường (ONMT) biển có nguồn gốc từ đất liền, công tác kiểm tra, nhắc nhở các cơ sở thực hiện các quy định về xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu trên biển... còn gặp nhiều khó khăn; Các dự án sử dụng mặt nước biển đều thực hiện theo thủ tục giao đất có mặt nước biển.
- Một số quy hoạch, chương trình làm cơ sở để triển khai công tác quản lý trong lĩnh vực biển và hải đảo chưa được phê duyệt, như: Quy hoạch tổng thể khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên vùng bờ; Quy hoạch, kế hoạch sử dụng biển; Chương trình trọng điểm điều tra cơ bản tài nguyên, môi trường biển và hải đảo…
- Công tác thực thi pháp luật quản lý tổng hợp tài nguyên và BVMT biển và hải đảo liên quan đến nhiều Bộ, ngành nhưng chưa nhận được sự quan tâm của các cấp chính quyền, các cơ quan liên quan nên đã gặp không ít khó khăn, vướng mắc trong công tác phối kết hợp, trao đổi thông tin, dữ liệu cũng như việc phân định chức năng, nhiệm vụ giữa các ngành, cơ quan liên quan đến biển còn nhiều chồng chéo, bất cập.
Để việc thực thi pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo có hiệu quả, Sở TN&MT đã đề xuất sửa đổi, bổ sung một số các quy định, văn bản quy phạm pháp luật (QPPL), cụ thể như sau:
- Luật Tài nguyên, Môi trường biển và hải đảo sử dụng thuật ngữ “nhận chìm ở biển” nhưng theo khoản 1, điều 3, chương II thông tư liên tịch số 198/2015/TTLT-BTC-BTNMT ngày 07/12/2015 quy định phương pháp tính, phương thức thu, chế độ quản lý và sử dụng tiền sử dụng khu vực biển lại sử dụng thuật ngữ “Sử dụng khu vực biển để đổ thải bùn nạo vét”. Vì vậy cần phải có sự thống nhất thuật ngữ chung giữa các văn bản QPPL nêu trên.
- Theo Nghị định số 40/2016/NĐ-CP ngày 15/5/2016 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, các hoạt động như: chương trình quản lý tổng hợp tài nguyên vùng bờ; thiết lập hành lang bảo vệ bờ biển; quy hoạch tổng thể khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên vùng bờ đều phải lấy ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư có liên quan. Tuy nhiên, hoạt động nhận chìm chưa quy định việc lấy ý kiến các bên liên quan. Do vậy cần bổ sung quy định hoạt động nhận chìm ở biển phải xin ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư có liên quan.
- Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo chưa đề cập đến nội dung các hình thức phạt trong vấn đề gây ONMT biển. Vì vậy cần bổ sung chế tài xử phạt đối với các hoạt động ảnh hưởng đến môi trường biển, thậm chí xử lý ở mức hình sự.
- Cần sớm ban hành hướng dẫn cụ thể việc giao, cho thuê đất có mặt nước ven biển theo quy định của Luật Đất đai 2013 và Thông tư số 02/2015/TT-BTNMT ngày 27/1/2015 và giao khu vực biển nhất định cho các tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên biển theo quy định tại Nghị định số 51/2014/NĐ-CP ngày 21/5/2014 của Chính phủ.
- Theo điều 74, chương IX Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo quy định trách nhiệm quản lý tổng hợp tài nguyên và BVMT biển và hải đảo của các cơ quan như: Ủy ban nhân dân các cấp; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận. Tuy nhiên chưa có quy định về phối hợp trao đổi thông tin về môi trường biển giữa các lực lượng thường xuyên có mặt trên biển như: Cảnh sát biển Việt Nam, ngư dân, thuỷ thủ trên các tàu hàng hải… Vì vậy cần ban hành quy định về phối hợp giữa các lực lượng này.
- Theo Khoản 5, Điều 57 Luật Tài nguyên, Môi trường biển và hải đảo việc nhận chìm ở biển phải được quản lý, kiểm soát chặt chẽ, tuy nhiên ở các văn bản dưới Luật hiện vẫn chưa quy định rõ nội dung này. Vì vậy cần nghiên cứu ban hành quy định về quản lý, kiểm soát hoạt động nhận chìm ở biển.
- Ngoài ra, cần xem xét ban hành hướng dẫn cụ thể về các chi phí trong quá trình thực hiện việc cấp phép nhận chìm ở biển.
Nguyễn Đình Tường - CCBHĐ