Ngày 08/4/2019, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã có Văn bản số 1371/STNMT-CCBHĐ gửi Bộ TN&MT, trong đó báo cáo tình hình thực hiện các nhiệm vụ trong lĩnh vực ứng phó sự cố tràn dầu trên biển trên địa bàn tỉnh, cụ thể như sau:
1.Tình hình thực hiện Quyết định số 1864/QĐ-TTG ngày 21/10/2011 của Thủ tướng Chính phủ giai đoạn 2016-2018
- Đối với việc hoàn thiện khung pháp lý về lĩnh vực đánh giá rủi ro, ứng phó, khắc phục và giải quyết hậu quả sự cố tràn dầu trên biển: Ngày 22/01/2019, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành Quy chế hoạt động ứng phó, khắc phục và giải quyết hậu quả sự cố tràn dầu trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa tại Quyết định số 240/QĐ-UBND.
- Đối với việc xây dựng, kiện toàn, nâng cao năng lực hệ thống giám sát, phát hiện, ứng phó, khắc phục sự cố tràn dầu: Năm 2011, Sở Tài nguyên và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh Khánh Hòa trình Ủy ban Quốc gia Tìm kiếm cứu nạn phê duyệt Kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu của tỉnh Khánh Hòa tại Quyết định số 40/QĐ-UB ngày 07/3/2011. Đồng thời, Sở Tài nguyên và Môi trường cũng được UBND tỉnh giao thực hiện đề án “Xây dựng bộ bản đồ nhạy cảm môi trường vùng ven bờ tỉnh Khánh Hòa”. Đến ngày 19/12/2012, Sở TN&MT đã tham mưu UBND tỉnh đã ban hành quyết định số 3146/QĐ-UBND về việc phê duyệt kết quả nghiệm thu đề án nêu trên. Theo kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu đã được phê duyệt, hiện nay, tỉnh Khánh Hòa chưa có cơ quan chuyên trách thực hiện nhiệm vụ ứng phó sự cố tràn dầu. Trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa có 03 đơn vị đã có các trang thiết bị chuyên dụng tham gia phối hợp trong hoạt động ứng phó sự cố tràn dầu: công ty xăng dầu Phú Khánh, công ty TNHH Nhà máy tàu biển Huyndai Vinashin; Kho xăng dầu Ngoại quan Vân Phong. Ngoài ra, hiện nay đã có thêm nhiều cơ sở đầu tư mua sắm trang thiết bị vật tư chuyên dụng có thể huy động phục vụ cho công tác ứng phó sự cố tràn dầu. Bên cạnh đó, trên địa bàn tỉnh có Trung tâm Quốc gia ứng phó sự cố tràn dầu miền Trung – Cơ sở Vân Phong thuộc Xí nghiệp Liên hợp Sông Thu (Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng) được thành lập vào tháng 10/2011 đặt tại phường Ninh Hải – thị xã Ninh Hòa. Trung tâm được đầu tư trang thiết bị chuyên dụng, hiện đại và lực lượng chuyên trách có kinh nghiệm và trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao đủ điều kiện tham gia ứng phó mọi trường hợp tràn dầu ở mức độ từ 100 – 2.000 tấn dầu tràn. Ngoài ra, trong thời gian qua, Sở TN&MT đã tham mưu UBND tỉnh phê duyệt 16 kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu trên biển của các doanh nghiệp, hiện đang tham mưu thẩm định 03 kế hoạch. Sau khi được phê duyệt Kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu, các doanh nghiệp đã tổ chức tập huấn hoặc diễn tập định kỳ theo quy định; đầu tư hoặc ký hợp đồng thuê các trang thiết bị ứng phó theo quy định.
- Đối với hoạt động đào tạo, tập huấn, huấn luyện, diễn tập và tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, ứng phó sự cố tràn dầu trên biển: Từ thời điểm kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu tỉnh Khánh Hòa được phê duyệt đên nay, tỉnh Khánh Hòa chưa tổ chức diễn tập ƯPSCTD quy mô cấp tỉnh. Tuy nhiên, hàng năm, các cơ sở có khả năng xảy ra sự cố tràn dầu trên địa bàn tỉnh có thực hiện tổ chức diễn tập ứng phó với các tình huống, kịch bản giả định theo kế hoạch ứng phó cấp cơ sở. Việc diễn tập được tổ chức với mục đích nâng cao khả năng nhận biết và ứng phó với sự cố tại cơ sở với sự tham gia của các ngành, đơn vị liên quan. Đồng thời trong năm 2016, tỉnh Khánh Hòa đã phối hợp với Văn phòng Ủy ban Quốc gia Tìm kiếm cứu nạn tổ chức 01 Hội nghị tập huấn Ứng phó sự cố tràn dầu và tìm kiếm cứu nạn cho lực lượng kiêm nhiệm tỉnh Khánh Hòa năm 2016 cho 181 đại biểu là đại diện của Ban chỉ huy Phòng chống thiên tai, Tìm kiếm cứu nạn; các Sở, ban, ngành; các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội; UBND cấp huyện, cấp xã ven biển; các lực lượng vũ trang; các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và kho xăng dầu ở các địa phương ven biển; các doanh nghiệp có cảng hàng hóa và cảng du lịch biển trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Trong giai đoạn 2016-2018, tỉnh Khánh Hòa không xảy ra sự cố tràn dầu trên biển.
2. Các nhiệm vụ chủ trì, phối hợp thực hiện liên quan đến việc nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường biển trong lĩnh vực ứng phó khắc phục sự cố tràn dầu trên biển
- Hiện nay, tỉnh Khánh Hòa đang thiếu nguồn kinh phí đầu tư các trang thiết bị phục vụ công tác điều tra, khảo sát tài nguyên biển, kiểm soát ô nhiễm biển và phòng chống sự cố ô nhiễm trên biển, ứng phó sự cố tràn dầu. Vì vậy, công tác theo dõi, giám sát cảnh báo sự cố môi trường biển, ứng phó sự cố tràn dầu còn nhiều hạn chế. Tuy nhiên, hàng năm, tỉnh Khánh Hòa đã bố trí kinh phí để thực hiện việc quan trắc định kỳ chất lượng môi trường nước biển tại 18 trạm với tần suất 12 lần/năm, quan trắc tổng hợp về sinh học, các hệ sinh thái biển như cỏ biển, rạn san hô, rừng ngập mặn nhưng với tần suất 3 năm/lần nhằm phục vụ công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường và cảnh báo kịp thời nguy cơ ô nhiễm, suy thoái môi trường vùng ven biển. Kết quả quan trắc chất lượng môi trường biển cho thấy hầu hết các thông số đều đạt quy chuẩn QCVN 10-MT:2015/BTNMT ngoại trừ các chỉ tiêu như chất rắn lơ lửng, coliform, oxy hòa tan, amoni không đạt quy chuẩn tại một số trạm. Các báo cáo quan trắc, thông tin môi trường được thực hiện theo đúng quy định, được cập nhật vào Hệ thống thông tin phục vụ kịp thời cho công tác quản lý nhà nước và cộng đồng theo dõi. Nhìn chung, mạng lưới quan trắc trong thời gian qua đã và đang được triển khai thực hiện theo đúng quy hoạch, các trạm sau khi đầu tư xây dựng đều đã được duy trì vận hành tốt, bảo đảm chất lượng mẫu, số liệu tin cậy, phục vụ hiệu quả công tác quản lý về bảo vệ môi trường biển.
- Đối với công tác, thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu của các cơ sở trên địa bàn tỉnh: Từ năm 2017 đến nay, Sở TN&MT đã xây dựng kế hoạch và tổ chức kiểm tra công tác ứng phó sự cố tràn dầu và công tác kiểm soát ô nhiễm môi trường biển của 17 cơ sở, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Trong số các cơ sở được kiểm tra, phần lớn các cơ sở đều chấp hành đúng các quy định về việc triển khai kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Tuy nhiên vẫn có dự án chưa xây dựng Kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu theo quy định tại Quyết định số 02/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
3. Một số tồn tại, khó khăn và đề xuất, kiến nghị trong lĩnh vực ứng phó, khắc phục sự cố tràn dầu trên biển
- Về cơ chế, chính sách: Các văn bản QPPL về ứng phó sự cố tràn dầu đã được ban hành mới. Đồng thời trên địa bàn tỉnh có nhiều cơ sở đang hoạt động và dự án đang xây dựng có khả năng xảy ra sự cố tràn dầu nên kế hoạch ƯPSCTD của tỉnh được phê duyệt năm 2011 đã không còn phù hợp với thực tế.
- Về kinh phí: do thiếu kinh phí nên tỉnh Khánh Hòa chưa đầu tư các trạm ứng phó chuyên nghiệp, cũng như chưa đầu tư các trang thiết bị chuyên dụng ở các khu vực có nguy cơ xảy ra sự cố.
- Nguồn nhân lực chuyên trách công tác ƯPSCTD tại các cơ quan quản lý và các cơ sở còn hạn chế về năng lực chuyên môn, kinh nghiệm kiểm soát và ứng phó sự cố tràn dầu. Đồng thời do khó khăn về kinh phí và không có các trang thiết bị chuyên dụng nên công tác tuyên truyền, tập huấn, diễn tập ƯPSCTD cấp tỉnh chưa được thường xuyên.
- Để phòng ngừa, ứng phó và xử lý tốt sự cố tràn dầu trên biển trong thời gian tới, Bộ TN&MT cần xem xét một số nội dung sau: Sớm ban hành quy chế hoạt động ứng phó, khắc phục sự cố tràn dầu trên biển; Cần sớm xây dựng hoặc hướng dẫn địa phương xây dựng các bản đồ cảnh báo nguy cơ sự cố tràn dầu trên biển; hướng dẫn xây dựng các bản đồ nhạy cảm tràn dầu, nhất là mô hình tính toán sự lan truyền dầu ứng với các kịch bản tràn dầu khác nhau; Tăng cường công tác tuyên truyền, tập huấn diễn tập ứng phó sự cố tràn dầu trên biển cho các địa phương.
Xem chi tiết Công văn số 1371/STNMT-CCBHĐ ngày 08/4/2019 tại đây.pdf
Nguyễn Đình Tường- CCBHĐ