Tăng trưởng kinh tế và thay đổi mô hình tiêu thụ dẫn đến sự gia tăng nhanh chóng chất thải nhựa khiến ô nhiễm nhựa trở thành một vấn đề môi trường mang tính toàn cầu. Theo công bố của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), mỗi năm chúng ta thải ra một khối lượng nhựa đủ để trải quanh Trái đất bốn lần, có khoảng 500 tỷ túi nhựa được tiêu thụ trên thế gới song phần lớn lượng rác thải nhựa không được chon trong các bãi chôn lấp. Theo ước tính, với nhịp độ sử dụng nhựa như hiện nay, sẽ có thêm 33 tỷ tấn nhựa được sản xuất vào năm 2050 và một phần lớn trong số đó sẽ nằm trong các đại dương nơi mà nó sẽ tồn tại trong nhiều thế kỷ. Với đặc tính bền vững trong tự nhiên, rác thải nhựa (chai nhựa, túi ni lông, hộp đựng đồ ăn, cốc…) cùng với các chất gây ô nhiễm môi trường khác đã và đang tác động tiêu cực đến môi trường, kinh tế, xã hội và sức khỏe con người. Chất thải nhựa trở thành một thác thức lớn đối với cộng đồng và xã hội.
Nhằm kêu gọi cộng đồng cùng nhau thay đổi thói quen tiêu dùng và thải bỏ chất thải nhựa, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) tổ chức Lễ phát động “Tháng hành động vì môi trường” và các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới năm 2018 với với chủ đề “Giải quyết ô nhiễm nhựa và nilon”.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ TN&MT tại Công văn số 2035/BTNMT-TTTNMT ngày 20/4/2018 về việc tổ chức các hoạt động thuộc “Tháng hành động vì môi trường” hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới ngày 05 tháng 6 năm 2018; ngày 08/5/2018, Sở TN&MT đã có Công văn số 1813/STNMT-CCBVMT đề nghị các Sở, ban, ngành của tỉnh; UBND các huyện, thị xã, thành phố; các tổ chức đoàn thể của tỉnh; các Hiệp hội doanh nghiệp, các cơ quan truyền thông trên địa bàn tỉnh tùy thuộc vào điều kiện của đơn vị mình, chủ động xây dựng kế hoạch triển khai tổ chức một số các hoạt động nhằm hưởng ứng hoạt động này, cụ thể như sau:
1. Tập trung triển khai một số nội dung, giải pháp tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường (BVMT); chủ động phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu theo Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 01/01/2018 của Chính phủ về nhiệm vụ giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2018.
2. Tăng cường triển khai thực hiện các giải pháp cụ thể trong quản lý, xử lý chất thải và phế liệu trong đó tập trung vào chất thải nhựa. Theo đó, đề nghị các cơ quan triển khai các giải pháp quản lý, thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải nhựa nhằm ngăn ngừa, giảm thiểu rác thải nhựa vào môi trường tự nhiên, đặc biệt áp dụng các biện pháp nghiêm khắc đối với các cơ quan, doanh nghiệp vi phạm các quy định tại Nghị định số 38/NĐ-CP ngày 24/4/2015 của Chính phủ về quản lý chất thải và phế liệu, Thông tư số 36/2015/TT-BTNMT ngày 30/6/2015 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về quản lý chất thải nguy hại.
3. Trong thời gian từ nay đến hết tháng 7 năm 2018 đồng loạt tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới tạo thành chuỗi hoạt động thuộc "Tháng hành động vì môi trường" trên phạm vi cả nước.
Các Sở, ban, ngành, Uỷ ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố, các đoàn thể và tổ chức chính trị - xã hội thực hiện chủ trương đổi mới hình thức tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới năm 2018 theo hướng tiết kiệm, hiệu quả, chú trọng vào các hoạt động thực tiễn có sức lan tỏa và ảnh hưởng mạnh mẽ đến nhận thức của cộng đồng; xác định và triển khai các nhiệm vụ trọng tâm nhằm giải quyết các vấn đề về quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường; chủ động phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu; quản lý, thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải, rác thải của địa phương; tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý triệt để các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao.
Tổ chức các hoạt động tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của chủ đề Ngày Môi trường thế giới; phổ biến, giới thiệu các mô hình tiên tiến về bảo vệ tài nguyên, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; khuyến khích, hỗ trợ và tạo điều kiện cho các hoạt động bảo vệ môi trường do người dân và cộng đồng tự khởi xướng; lên án, tạo dư luận và áp lực xã hội với những hành vi khai thác bừa bãi, phá hoại tài nguyên thiên nhiên, gây ô nhiễm môi trường.
Tổ chức treo băng rôn, pano, áp phích, khẩu hiệu về chủ đề Ngày Môi trường thế giới 2018 “Giải quyết ô nhiễm nhựa và nilon” ở nơi công cộng, các đường phố chính, trụ sở cơ quan làm việc, nơi đông người qua lại nhằm nhắc nhở, tạo điều kiện cho mọi tổ chức, cá nhân và cộng đồng thực hiện quyền và nghĩa vụ tham bảo vệ môi trường bằng những việc làm cụ thể, thiết thực.
Tăng cường kiểm soát việc thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải, rác thải; tập trung các nguồn lực để giải quyết triệt để các vấn đề ô nhiễm môi trường từ chất thải, rác thải đang ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sinh kế của người dân; khuyến khích tổ chức khởi công, xây dựng và bàn giao các công trình bảo vệ môi trường phục vụ lợi ích của cộng đồng như: công trình xử lý nước thải, chất thải rắn đô thị và nông thôn; trồng cây xanh chắn cát, chống xói lở và ngăn ngừa xâm nhập mặn; thực hiện các tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới; hỗ trợ người dân thích ứng với biến đổi khí hậu,...
Tổ chức các hoạt động có sự tham gia trực tiếp của cộng đồng như: Chiến dịch "Nói không với sản phẩm nhựa dùng một lần"; Chiến dịch ra quân làm vệ sinh môi trường, thu gom xử lý chất thải, rác thải, khơi thông dòng chảy, nạo vét kênh mương, ao, hồ, hệ thống thoát nước; tổ chức các lớp học giáo dục môi trường, thực hiện các hoạt động thu gom và tái chế chất thải nhựa, túi ni lông tại các chợ, siêu thị, trung tâm thương mại, các khu dân cư… nhằm khuyến khích người tiêu dùng cắt giảm tối đa sử dụng các sản phẩm nhựa và túi nilon cũng như từ bỏ thói quen vứt rác bừa bãi, nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng nhân sự kiện Ngày Môi trường thế giới năm 2018.
Các cơ quan truyền thông, báo chí, các đài phát thanh, truyền hình địa phương tăng thời lượng phát sóng về tác hại của chất thải nhưa, túi ni lông đối với kinh tế - xã hội, môi trường và sức khỏe cộng đồng; Định hướng các biện pháp giảm thiểu phát sinh, giảm sử dụng, tái sử dụng chất thải nhựa trong đời sống hàng ngày; xây dựng chuyên trang, chương trình cổ động, bài viết, phóng sự vận động người dân thay đổi thói quen sử dụng túi nilon….
Phát hiện, biểu dương và khen thưởng những tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp có đóng góp hiệu quả, thiết thực trong việc sử dụng hợp lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Các Hiệp hội doanh nghiệp tổ chức quán triệt việc chấp hành nghiêm túc, đầy đủ quy định pháp luật về bảo vệ tài nguyên, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; tập huấn, phổ biến pháp luật về sản xuất và tiêu dùng bền vững, về quản lý chất thải và phế liệu cho cán bộ, công nhân viên, người lao động.
Hướng dẫn các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất kinh doanh rà soát, kiểm tra, đánh giá các nguy cơ, rủi ro về ô nhiễm môi trường, xây dựng kế hoạch phòng ngừa, ứng phó, khắc phục sự cố môi trường trong các hoạt động sản xuất kinh doanh; kiện toàn bộ phận chuyên trách về bảo vệ môi trường các cấp, rà soát, xây dựng quy chế quản lý, bảo vệ môi trường nội bộ; xây dựng quy trình phân loại và thu gom phế thải nhựa có thể tái chế của người tiêu dùng và triển khai hình thức dán nhãn mác rõ ràng lên tất cả các vật liệu để xác định khả năng tái chế của sản phẩm.
Tuyên truyền vận động các doanh nghiệp, các cơ sở sản xuất, trung tâm thương mại và siêu thị cắt giảm sử dụng nhựa, giảm thiểu đóng gói bao bì sản phẩm bằng nhựa và nilon, tăng cường sử dụng các sản phẩm từ vật liệu thân thiện với môi trường thay thế túi nilon, sử dụng các sản phẩm nhựa có khả năng tái chế, tái sử dụng.
Khuyến khích các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất kinh doanh tham gia xã hội hóa công tác bảo vệ môi trường, thực hiện trách nhiệm xã hội trong đó có trách nhiệm bảo vệ môi trường.
Các thông tin chi tiết đề nghị liên hệ Trung tâm Truyền thông tài nguyên và môi trường, Bộ TN&MT; địa chỉ: Tòa nhà Báo Tài nguyên và Môi trường, lô E2, khu đô thị mới Cầu Giấy, đường Dương Đình Nghệ, Quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội; điện thoại: 04. 2 2415273, 0977 124095 (gặp Bà Nguyễn Thị Mỹ Vân); địa chỉ thư điện tử: ntmvan2@monre.gov.vn.
Kết quả triển khai thực hiện các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới năm 2018, đề nghị Quý cơ quan, đơn vị gửi báo cáo kết quả thực hiện về Sở TN&MT trước ngày 30/7/2018, để Sở có cơ sở tổng hợp, trình UBND tỉnh báo cáo Bộ TN&MT.
Xem chi tiết Công văn số 1813/STNMT-CCBVMT ngày 08/5/2018 tại đây.pdf
Công văn số 2035/BTNMT-TTTNMT ngày 20/4/2018 tại đây.pdf
Hoàng Kim Anh-CCBVMT