Ngày 15/12/2021, Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường – Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức Hội thảo phối hợp với Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tổ chức Hội thảo trực tuyến “Kinh nghiệm trong Quản lý rác thải hướng đến nền kinh tế tuần hoàn”. Tham dự hội thảo có hơn 200 đại biểu đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường các tỉnh, thành phố, trực thuộc trung ương; đại diện các viện nghiên cứu trong nước,…. Hội thảo nằm trong khuôn khổ Tuần lễ Môi trường Việt Nam - Nhật Bản do Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam và Bộ Môi trường Nhật Bản đồng tổ chức từ ngày 15/12 đến ngày 17/12/2021.
Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Đình Thọ - Viện trưởng Viện Chiến lược và chính sách tài nguyên và môi trường đã đánh giá cao sự hỗ trợ của JICA trong việc xây dựng các quy định chi tiết về kinh tế tuần hoàn trong Nghị định sắp tới theo luật sửa đổi. Đồng thời hội thảo hôm nay có rất nhiều thông tin và hữu ích, những kiến thức và kinh nghiệm mà các diễn giả Nhật Bản chia sẻ là vô cùng quan trọng và giúp hiện thực hóa các chính sách và chiến lược về kinh tế tuần hoàn trong thời gian tới.
Theo điều 142 của Luật Bảo vệ Môi trường 2020 quy định: Kinh tế tuần hoàn là mô hình kinh tế trong đó các hoạt động thiết kế, sản xuất, tiêu dùng và dịch vụ nhằm giảm khai thác nguyên liệu, vật liệu, kéo dài vòng đời sản phẩm, hạn chế chất thải phát sinh và giảm thiểu tác động xấu đến môi trường;Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện lồng ghép kinh tế tuần hoàn ngay từ giai đoạn xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án phát triển; quản lý, tái sử dụng, tái chế chất thải; Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có trách nhiệm thiết lập hệ thống quản lý và thực hiện biện pháp để giảm khai thác tài nguyên, giảm chất thải, nâng cao mức độ tái sử dụng và tái chế chất thải ngay từ giai đoạn xây dựng dự án, thiết kế sản phẩm, hàng hóa đến giai đoạn sản xuất, phân phối; Chính phủ quy định tiêu chí, lộ trình, cơ chế khuyến khích thực hiện kinh tế tuần hoàn phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước.
Ông Takashi Togi - Bộ Môi trường Nhật Bản trình bày tại Hội thảo (Ảnh: Đình Tường)
Tại Hội thảo, các đại biểu đã nghe các báo cáo viên trình bày các nội dung gồm: Khung pháp lý cho thực hiện Kinh tế Tuần hoàn ở Việt Nam; Tổng quan “Luật Cơ bản để thành lập Xã hội tuần hoàn dựa vào Tái chế”; Tổng quan “Tầm nhìn Kinh tế Tuần hoàn” năm 1999 và 2020 tại Nhật Bản; Giới thiệu một ví dụ về Kinh tế Tuần hoàn là Tái chế Đồ Gia dụng đã qua sử dụng theo Luật Tái chế Đồ Gia dụng Nhật Bản; Giới thiệu dự án Hợp tác kỹ thuật JST-JACA về rác thải xây dựng tại Việt Nam và quản lý rác thải xây dựng tại Nhật Bản.
Ông Takashi Togi - Ban Văn phòng Xúc tiến xã hội tuần hoàn vật chất bền vững, Tổng cục Tái tạo môi trường và Tuần hoàn vật chất (Bộ Môi trường Nhật Bản) trình bày tổng quan về “Đạo luật cơ bản để thiết lập xã hội tuần hoàn vật chất an toàn” được xây dựng trên tinh thần “mottainai” (trong tiếng Nhật là cụm từ thể hiện sự tiếc nuối trước những lãng phí và gần đây được sử dụng nhiều để khuyến khích “giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế” rác thải). Ông Satoshi Arima, Hiệp hội thiết bị điện gia dụng Nhật Bản, tổ chức hợp nhất liên quan đến tái chế thiết bị gia dụng đã chia sẻ một số kinh nghiệm thực tiễn về tái chế đồ điện gia dụng tại Nhật Bản. Bên cạnh đó, Giáo sư Ken Kawamoto, Đại học Saitama, giới thiệu công nghệ tái chế chất thải xây dựng được phát triển trong Dự án JST - JICA SATREPS do Đại học Saitama, Đại học Xây dựng Hà Nội và các viện nghiên cứu khác thực hiện thông qua việc áp dụng kinh nghiệm của Nhật Bản. Công nghệ này cho phép tái chế hơn 97% chất thải xây dựng tại Nhật Bản vào năm 2018. Việc đưa khái niệm Kinh tế tuần hoàn vào Luật bảo vệ môi trường sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua năm ngoái là một trong những bước đột phá trong chính sách môi trường của Chính phủ Việt Nam. Tuy nhiên, để hiện thực hóa khái niệm này và chuyển đổi nền kinh tế tuyến tính hiện tại thành nền kinh tế tuần hoàn đòi hỏi một khuôn khổ pháp lý chặt chẽ cho phép tất cả các thành phần của nền kinh tế áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong thiết kế, sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ, tiêu dùng cũng như xử lý chất thải.
Giáo sư Ken Kawamoto, Đại học Saitama trình bày tham luận tại Hội thảo (Ảnh: Đình Tường)
Cũng tại Hội thảo, các nhà quản lý, nghiên cứu đầu ngành về chất thải rắn và kinh tế tuần hoàn của Nhật Bản với Việt Nam đã trao đổi để hoàn thiện các chính sách của Việt Nam, thúc đẩy quản lý chất thải rắn hiệu quả theo mô hình kinh tế tuần hoàn, cũng như đánh giá, nhìn nhận đầy đủ về cơ hội trong việc mở rộng thực hiện kinh tế tuần hoàn trong nhiều lĩnh vực, từng bước chuyển dịch từ mô hình kinh tế tuyến tính chỉ quan tâm đến “sản xuất - sử dụng – thải bỏ” sang nền kinh tế tuần hoàn, hướng tới phát triển bền vững.
Đình Tường-CCBHĐ